MINTAQAVIY IQTISODIYOTDA ISHSIZLIK DARAJASINI KAMAYTIRISHDA INSON KAPITALIDAN SAMARALI FOYDALANISH YOʻLLARI
Keywords:
inson kapitali, samarali foydalanish, ishsizlik, mintaqaviy iqtisodiyot, kasbiy qayta tayyorlash, faol bandlik siyosati, raqamli koʻnikmalar, tadbirkorlik.Abstract
Maqolada mintaqaviy iqtisodiyotda ishsizlik darajasini kamaytirishda inson kapitalidan samarali foydalanish yoʻllari tadqiq etilgan. Inson kapitaliga ega boʻlish va undan samarali foydalanish tushunchalari farqlanib, mintaqalardagi malakali kadrlarning toʻliq band etilmasligi (inson kapitalining toʻliq ishlatilmasligi) ishsizlikning muhim sabablaridan biri sifatida koʻrsatilgan. Tadqiqotda ishsizlikni kamaytirishga qaratilgan inson kapitalidan foydalanishning asosiy yoʻnalishlari — taʼlimni mehnat bozoriga moslashtirish, kasbiy qayta tayyorlash, raqamli koʻnikmalarni rivojlantirish, tadbirkorlikni ragʻbatlantirish va faol bandlik siyosati — tizimlashtirilgan. Tahlil natijalariga koʻra, inson kapitalidan samarali foydalanish tarkibiy ishsizlikni kamaytirishning eng natijaviy vositasi hisoblanadi. Maqola yakunida mintaqaviy darajada amalga oshirilishi lozim boʻlgan amaliy chora-tadbirlar taklif etilgan.
References
1. Becker, G. S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis. – New York: Columbia University Press, 1964. – 187 p.
2. Schultz, T. W. Investment in Human Capital // The American Economic Review. – 1961. – Vol. 51, No. 1. – P. 1–17.
3. Heckman, J. J. Policies to Foster Human Capital // Research in Economics. – 2000. – Vol. 54, No. 1. – P. 3–56.
4. Card, D., Kluve, J., Weber, A. What Works? A Meta Analysis of Recent Active Labor Market Program Evaluations // Journal of the European Economic Association. – 2018. – Vol. 16, No. 3. – P. 894–931.
5. International Labour Organization. World Employment and Social Outlook: Trends 2023. – Geneva: ILO, 2023. – 96 p.
6. OECD. Getting Skills Right: Future-Ready Adult Learning Systems. – Paris: OECD Publishing, 2019. – 132 p.
7. World Bank. The Human Capital Index 2020 Update. – Washington, DC: World Bank, 2020. – 254 p.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining «2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida» gi Farmoni. – Toshkent, 2022.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Bandlik va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi maʼlumotlari. – Toshkent, 2024. – [Elektron resurs]: www.mehnat.uz.
10. Капелюшников Р. И. Эффективность использования человеческого капитала // Вопросы экономики. – 2020. – № 3. – С. 27–49.
