TURKISTONDA 1916 YILGI QOʻZGʻOLONNING BOSHLANISHI
Keywords:
Turkiston, 1916 yilgi qoʻzgʻolon, mustamlakachilik, chor Rossiyasi, mehnat safarbarligi, Birinchi jahon urushi, milliy ozodlik kurashi, iqtisodiy zulm, ijtimoiy tengsizlik.Abstract
Maqolada Turkistonda 1916 yilgi qoʻzgʻolonning boshlanishiga sabab boʻlgan omillar, uning dastlabki bosqichlari va tarixiy ahamiyati yoritilgan. Mustamlaka siyosatining iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy sohalardagi salbiy oqibatlari, Birinchi jahon urushining taʼsiri hamda 1916 yil 25 iyundagi mehnat safarbarligi toʻgʻrisidagi farmon qoʻzgʻolonning bevosita sababi sifatida tahlil qilingan. Qoʻzgʻolonning Jizzax, Xoʻjand, Toshkent, Fargʻona, Samarqand va boshqa hududlarda tarqalishi, xalq harakatining dastlabki shakllari va kurashning asosiy maqsadlari koʻrib chiqilgan. Shuningdek, ushbu voqeaning Turkiston xalqlarining milliy oʻz-oʻzini anglashini oshirish va keyingi ozodlik harakatlariga tayanch boʻlgan ahamiyati ochib berilgan.
References
1. Oʻzbekiston tarixi. 3-jild. T.: Oʻzbekiston nashriyoti, 2011. — 456 b.
2. Rajabov Q., Abdullayev A. Turkiston XX asr boshlarida: siyosiy, iqtisodiy va madaniy jarayonlar. T.: Fan, 2005. — 212 b.
3. Sultonov M.I. 1916 yilgi Turkiston qoʻzgʻolonlari: sabablari, borishi va oqibatlari. T.: OʻzFA nashriyoti, 2018. — 184 b.
4. Shaymurzayev J.I. Turkistonda mustamlakachilik siyosati va xalq ozodlik kurashlari (XIX asr oxiri — XX asr boshlari). T.: Akademnashr, 2020. — 230 b.
Ilmiy maqolalar va jurnal materiallari
1. Sultonova M.I. 1916-yil Turkiston oʻlkasidagi qoʻzgʻolonlar va ularning oqibatlari // Ilmiy axborotnoma. — 2022. — № 3. — B. 45–52.
2. Shaymurzayev J.I. Turkistonda 1916-yil milliy-ozodlik kurashlari xususida yangicha qarashlar // Oriens. — 2024. — № 2. — B. 323–327.
3. Jabborov S. 1916 yilgi Jizzax qoʻzgʻolonining boshlanishi va uning oqibatlari // Iqro ilmiy jurnali. — 2025. — № 1. — B. 78–85.
