SUTNING ELEKTR O‘TKAZUVCHANLIGI VA HARORATI ASOSIDA SUBKLINIK MASTITNI ERTA ANIQLASHNING STATISTIK INDEKSI
Keywords:
subklinik mastit, elektr o‘tkazuvchanligi, harorat korreksiyasi, statistik indeks (DI), IoT-sensor, erta tashxis.Abstract
Ushbu tezisda sigirlarda subklinik mastit kasalligini klinik alomatlar namoyon bo‘lishidan 24-48 soat oldin erta aniqlash maqsadida sutning haroratga korreksiyalangan elektr o‘tkazuvchanligi va nisbiy og‘ish statistik indeksini (Deviation Index - DI) qo‘llash masalalari tadqiq etilgan. An’anaviy usullar laboratoriya tahlillarini talab qilgani va kechikishi sababli zamonaviy IoT-mexatronik tizimlar doirasida onlayn sensorlar yordamida tashxis qo‘yish dolzarb hisoblanadi. Maqolada sutning harorat koeffitsienti (a \approx 0.022\{ }^\circ\{C}^{-1}) asosida standart 20\{ }^\circ\{C} haroratga keltirilgan solishtirma o‘tkazuvchanlikni (\sigma_{20}) hisoblash va yelinning to‘rtta choragidan olingan ko‘rsatkichlar asosida mastit xavfini aniqlashning matematik modeli keltirilgan. Eksperimental sinovlar taklif etilgan statistik indeks yordamida subklinik mastitni yuqori aniqlikda va tezkor aniqlash mumkinligini tasdiqladi.
References
1. Fahr G., Boichard M. Early detection of subclinical mastitis using electrical conductivity sensors in automated milking systems. Journal of Dairy Research, 2021, Vol. 88(2), pp. 145-152.
2. Hamann J., Krömker V. Measurement of milk electrical conductivity for mastitis diagnosis: potential and limitations. Livestock Science, 2019, Vol. 210, pp. 78-84.
3. Rahmatov A.R., Niyazov B.S. Qishloq xo‘jaligi texnikalarida jarayonlarni avtomatlashtirish va monitoring qilish. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2022. - 192 b.
4. O’Brien M., et al. IoT-based multiparameter sensor clusters for dairy cattle health monitoring. Computers and Electronics in Agriculture, 2023, Vol. 204, p. 107520.
5. Karimov B.A. Qishloq xo‘jaligida axborot-o‘lchov tizimlari va statistik tahlil usullari. - Toshkent: Voris nashriyot, 2020. - 178 b.
