O'ZBEKISTONDA RAQAMLI TO'LOV TIZIMLARINING RIVOJLANISH HOLATI VA M-PESA MODELINI JORIY ETISH SHART-SHAROITLARI
Keywords:
raqamli to'lovlar, M-PESA, mobil pul, moliyaviy inklyuzivlik, O'zbekiston, fintech, naqdsiz to'lovlar.Abstract
Ushbu maqolada O'zbekistonda raqamli to'lov tizimlarining joriy holati tahlil qilingan va Keniyaning muvaffaqiyatli M-PESA modelini respublikamiz sharoitida qo'llash imkoniyatlari o'rganilgan. Tadqiqotda ikkala mamlakatning moliyaviy infratuzilmasi, uyali aloqa qamrovi, aholi demografiyasi va tartibga solish muhiti qiyosiy tahlil qilingan. M-PESA modelini O'zbekistonga moslashtirishning asosiy shart-sharoitlari va potensial to'siqlar aniqlangan.
References
1. Suri T., Jack W. The Long-Run Poverty and Gender Impacts of Mobile Money // Science. 2016. Vol. 354. P. 1288-1292.
2. GSMA. State of the Industry Report on Mobile Money 2023. London: GSMA, 2023.
3. Demirgüç-Kunt A., et al. The Global Findex Database 2021. World Bank, 2022.
4. Central Bank of Kenya. National Payment System Report 2023. Nairobi, 2024.
5. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To'lov tizimlari to'g'risida hisobot, 2023-2024.
6. Mas I., Morawczynski O. Designing Mobile Money Services: Lessons from M-PESA // Innovations. 2009. Vol. 4, No. 2. P. 77-91.
7. "Raqamli O'zbekiston - 2030" strategiyasi. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 2020.
8. ITU. Measuring Digital Development: ICT Price Trends 2023. Geneva: ITU, 2024.
