OILAVIY MUNOSABATLARDA EVFEMIZMLARNING GENDER XUSUSIYATLARI
Keywords:
gender lingvistikasi, nutq xatti-harakati, evfemizm, frazeologik birliklar, qiyosiy tahlil, kommunikativ omillar, pragmatika, semantika, ijtimoiy rol.Abstract
Mazkur maqolada erkak va ayol nutq xatti-harakatlarining o‘ziga xos xususiyatlari, ularning jamiyatdagi an’anaviy rollari bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. Shuningdek, nutqdagi gender farqlari nafaqat biologik jins, balki ijtimoiy, psixologik va kommunikativ omillar — yosh, kasb, muhit, suhbat vaziyati hamda suhbatdoshlar o‘rtasidagi munosabatlar bilan ham belgilanadi. Tadqiqotda axloqiy jihatdan noqulay yoki qo‘pol tushunchalarni yumshatib ifodalashda qo‘llaniladigan frazeologik evfemizmlar alohida o‘rganilgan. Ingliz va o‘zbek tillarida turmush o‘rtoqqa nisbatan ishlatiladigan evfemik birliklar qiyosiy tahlil qilinib, ularning semantik, pragmatik va madaniy xususiyatlari ochib berilgan.
References
1. Исматуллаев Н. Хозирги ўзбек тилида эвфемизмлар. – ТошДПИнинг “Илмий асарлари”, 42-т., 1-китоб. 1963. – Б.3-59.
2. Исматуллаев И. Эвфемизмларнинг луғат составини ва сўз маъноларини бойитишдаги ахамияти, ТошДПИнинг “Илмий асарлар”и, 2-китоб, 1964, – Б.3-12.
3. Лауде-Циртаутас И. О табу и эвфемизмах в казахском, киргизском и узбекском языках. –Баку.: 1976, №4. – Б.79.
4. Лихачёв Д.С Концептосфера русского языка // Русская словесность. От теории словесности к структуре текста: Антология. –М.: Academia, 1997. –С. 280-287
5. Мейе А. Основные особенности германской группы языков, 1952. 2-е изд.: URSS, 2003, ‒166 с.
6. Мирзаев М., Усмонов С., Расулов И. Ўзбек тили. –Т.: Ўкитувчи, 1966. – 268 б.
7. Миртожиев М. Ўзбек тилида полисемия. –Т.: Фан. 1975. – Б. 68-75.
8.
9. Омонтурдиев А. Ўзбек тилининг қисқача эвфемик луғати. 2006. – Б. 43.
10. Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - V томлар. – М.: 1974-1989. –С.132.
11. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. А.Мадвалиев таҳрири остида.www.ziyouz.com кутубхонаси
12. https://www.english-corpora.org
13. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/boyish (02.05.2023)
